น้ำเป็นปัจจัยสำคัญในการดำรงชีวิต แต่ทว่าน้ำที่ใช้ประโยชน์แล้วถูกปลดปล่อยลงสู่แหล่งน้ำธรรมชาติก็สามารถก่อให้เกิดมลพิษทางน้ำได้เช่นกัน หากมีสารเคมีหรือปริมาณไขมันในน้ำมากเกินไปจากปัญหาดังกล่าว นายเจริญศักดิ์ เมืองแก้ว นักเรียนทุนโครงการพัฒนาและส่งเสริมผู้มีความสามารถพิเศษทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (พสวท.) ของสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโน โลยี (สสวท.) ชั้น ม.6 โรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย จังหวัดสงขลา สนใจศึกษาคุณภาพน้ำในชุมชนเมืองหาดใหญ่ ซึ่งเป็นจุดที่น้ำ มีสีและกลิ่นไม่พึงประสงค์ โดยจัดทำโครงงาน วิทยาศาสตร์ เรื่อง “บำบัดไขมันของน้ำทิ้งด้วยผลิตภัณฑ์ธรรมชาติ” โดยใช้สารจากธรรมชาติคือเปลือกกุ้ง ซึ่งมีสารที่สามารถจับไขมันได้ มีการใช้เปลือกไข่ ซึ่งเป็นสารที่มีรูพรุนสามารถดักจับสารบางชนิดได้รวมถึงมีการวิเคราะห์คุณภาพน้ำทั้งด้านกายภาพและชีวภาพ
วิธีทดลองเริ่มจากนำตัวอย่างน้ำชุมชนเมืองหาดใหญ่โดยเลือกที่บริเวณสะพานหลังโรงแรมเจบีมาวิเคราะห์คุณภาพวัดอุณหภูมิ ค่าความเป็นกรดเป็นด่าง ปริมาณออกซิเจนที่ละลายในน้ำ จากนั้นนำน้ำตัวอย่างมาสกัดไขมัน โดยปรับสภาพน้ำให้เป็นกรดที่มีค่า pH2 หรือต่ำกว่าด้วยสารละลายไฮโดรคลอริก และสกัดไขมันด้วยสารละลายเฮกเซน
ขั้นต่อมาเป็นการบำบัดด้วยเปลือกกุ้งบดและเปลือกไข่บดในการดูดซับไขมันโดยวิธีการเช่นเดียวกับข้างต้น โดยทดสอบในปริมาณต่าง ๆ และสุดท้ายคือหาระยะเวลาที่เหมาะสมในการดูดซับของเปลือกกุ้งบดและเปลือกไข่บด
ผลการทดลองพบว่าน้ำตัวอย่างมีขยะและของเสียลอยเต็มผิวน้ำ ทั้งขยะที่ย่อยสลายได้อย่างไขมัน ใบไม้ ซากสัตว์ และขยะที่ไม่สามารถย่อยสลายได้ตามธรรมชาติอย่างพลาสติก ทำให้บางส่วนที่ลอยอยู่เหนือน้ำจับตัวเป็นก้อนสีดำขนาดใหญ่และทำให้ส่งกลิ่นเหม็น ซึ่งไขมันที่ปกคลุมเหนือผิวน้ำมีอยู่ทั่วบริเวณ เมื่อนำมาหาปริมาณไขมันพบว่ามีค่าอยู่ระหว่าง 178-235 มิลลิ กรัมต่อลิตร ซึ่งเกินมาตรฐานน้ำทิ้งที่กำหนด ทำให้แทบไม่มีสัตว์น้ำอาศัยอยู่ได้
อุณหภูมิของน้ำ พบว่ามีค่าแปรผันกับอุณหภูมิของอากาศ โดยมีค่าอยู่ระหว่าง 27-31 องศาเซลเซียส ขณะที่ค่า pH อยู่ระหว่าง 6-8 ซึ่งถือว่าเป็นค่าที่อยู่ในระดับปกติ ส่วนปริมาณออกซิเจนที่ละลายในน้ำมีประมาณ 2.5-4.7 มิลลิกรัมต่อลิตร ซึ่งถือว่าต่ำ และ ยิ่งอุณหภูมิสูงขึ้นปริมาณออกซิเจนก็ยิ่งต่ำลง ซึ่งค่าที่ เหมาะสมอยู่ที่ไม่ต่ำกว่า 3 มิลลิกรัมต่อลิตร จึงควรมีการบำบัดก่อนปล่อยสู่แหล่งน้ำสาธารณะ
ทั้งนี้จากการทดลองพบว่าการกำจัดไขมันด้วยเปลือกไข่บดและเปลือกกุ้งบดนั้นสามารถดูดซับไขมันได้ดี โดยเปลือกไข่จะดูดซับไขมันได้เร็วและมีประสิทธิภาพดีกว่าเปลือกกุ้งเมื่อใช้ใน ปริมาณเท่ากัน
...โครงงานนี้สามารถนำไปใช้ประโยชน์ในการบำบัดน้ำเสียในชุมชนได้อย่างง่าย ๆ ด้วยผลิตภัณฑ์จากธรรมชาติ…
ข้อมูลจาก เดลินิวส์
