รศ.ดร.บุญรักษา สุนทรธรรม ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (สดร.) กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี กล่าวว่า ปรากฏการณ์สุริยุปราคาที่จะเกิดขึ้นในช่วงเวลาประมาณ 18.00 น. วันที่ 1 สิงหาคม 2551 นอกจากจะสังเกตเห็นการเคลื่อนที่ของ ดวงจันทร์ผ่านดวงอาทิตย์แล้ว ครูที่สอนด้านวิทยาศาสตร์ยังสามารถจัดกิจกรรมการทดลองติดตามการเปลี่ยนแปลงของแสงสว่าง อุณหภูมิ ซึ่งอาจส่งผลต่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของสิ่งมีชีวิตบางชนิดได้

" ปรากฏการณ์สุริยุปราคา เป็นปรากฏการณ์ตามธรรมชาติที่เกิดขึ้นจากดวงจันทร์ โลก และดวงอาทิตย์ โคจรมาอยู่ในแนวระนาบเดียวกัน โดยมี ดวงจันทร์อยู่ตรงกลาง คนที่อยู่บนโลกจึงสังเกตเห็นดวงจันทร์ค่อยๆ เคลื่อนที่บดบังดวงอาทิตย์ ทำให้โลกได้รับแสงสว่างจาก ดวงอาทิตย์ลดลงในช่วงขณะหนึ่ง ดังนั้นเมื่อแสงลดลง ย่อมมีผลให้อุณหภูมิของโลกลดลงด้วย และอาจส่งผลให้สิ่งมีชีวิตบางชนิดมีพฤติกรรมที่แปลกไป เช่นนกอาจจะบินกลับรังเร็วกว่าปกติเนื่องจากเข้าใจว่ามืดแล้ว หรือพืชที่มีการตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิ ก็อาจมีการปรับพฤติกรรม เช่น ดอกไม้หรือใบไม้หุบลงชั่วขณะ"

รศ.ดร.บุญรักษากล่าวว่า ครูยังสามารถจัดกิจกรรมการทดลองวัดปริมาณความเข้มแสงและอุณหภูมิที่เปลี่ยนแปลงไป เพื่อนำมาคำนวณว่าหาก ดวงอาทิตย์ถูกบดบังครึ่งดวง ปริมาณความเข้มแสงมีค่าเท่าใด และหาก ดวงอาทิตย์ถูกบดบังทั้งดวงความเข้มแสงจะลดลงเหลือเท่าใด เป็นต้น ที่สำคัญปรากฏการณ์นี้ยังทำให้เด็กเข้าใจได้ชัดเจนว่าดวงจันทร์มีการโคจรรอบโลก และการที่ดวงจันทร์โคจรรอบโลกได้ก็เพราะกฎแรงดึงดูด ทั้งนี้เพราะหากไม่มีแรงดึงดูดดวงจันทร์จะเคลื่อนที่เป็นเส้นตรง แต่เมื่อมีแรงดึงดูดที่เหมาะสมจะส่งผลให้วัตถุสามารถเคลื่อนที่เป็นเส้นโค้งและโคจรรอบวัตถุอีกชนิดหนึ่งได้ เสมือนการที่ดวงจันทร์โคจรรอบโลก และโลกโคจรรอบดวงอาทิตย์นั่นเอง

ผอ.สดร.กล่าวว่า ปกตินักดาราศาสตร์มักใช้การเกิดสุริยุปราคาเต็มดวงในการสังเกตชั้นบรรยากาศชั้นโคโรนาของ ดวงอาทิตย์ ซึ่งตามปกติแสงของดวงอาทิตย์จะสว่างมาก ทำให้ไม่สามารถมองเห็นได้ อีกทั้งโคโรนาที่เห็นจากการเกิดสุริยุปราคาแต่ละครั้งจะไม่เหมือนกัน ซึ่งแม้ว่าการเกิดสุริยุปราคาครั้งนี้ ประเทศไทยจะเห็นการบังแค่บางส่วน จึงมองไม่เห็นโคโรนาได้ หากผู้ที่สนใจสามารถติดตามชมภายหลังได้ที่ http//narit.or.th

อย่างไรก็ดี การเปิดโอกาสให้เด็กเรียนรู้จากปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นจริงจะช่วยให้เด็กมีความเข้าใจกลไกของธรรมชาติและวิชาดาราศาสตร์มากขึ้น อีกทั้งการจัดกิจกรรมจะช่วยให้เด็กรู้จักสังเกตการเปลี่ยนแปลงของสิ่งแวดล้อม และมีกระบวนการคิดอย่างเป็นเหตุผลอีกด้วย สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ศูนย์สื่อสารวิทยาศาสตร์ไทย ส่วนงานกลาง สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ โทรศัพท์ 0-2564-7000 ต่อ 1461 หรือ 08-1625-6899 โทรสาร 0-2564-7000 ต่อ 1482

นายศรันย์ โปษยะจินดา รองผู้อำนวยการสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ แนะการชมปรากฏการณ์ทางธรรมชาติสุริยุปราคา วันที่ 1 ส.ค.นี้ว่า ไม่ควรดูด้วยตาเปล่า อาจทำให้ตาบอดได้ ควรใช้แผ่นกรองแสงส่องดูดวงอาทิตย์ หรือใช้แผ่นกรองแสงที่ใช้สำหรับเชื่อมโลหะ หากไม่มีแผ่นกรองแสงอาจใช้วิธีฉายภาพผ่านกล้องสองตา หรือกล้องโทรทรรศน์ขนาดเล็กลงบนฉากรับภาพสีขาวแทน จะสามารถติดตามปรากฏการณ์นี้อย่างปลอดภัย

สำหรับประเทศไทยจะเห็นสุริยุปราคาบางส่วน และสามารถมองเห็นได้ทุกภูมิภาค แต่จะเห็นในเวลาที่แตกต่างกัน ที่กรุงเทพฯ ดวงจันทร์จะเริ่มเคลื่อนเข้าสู่สัมผัสที่ 1 เวลาประมาณ 18.02 น. สิ้นสุดปรากฏการณ์ 19.33 น. แต่ดวงอาทิตย์จะลับขอบฟ้าเวลา 18.46 น. จึงไม่สามารถติดตามจนจบปรากฏการณ์ ซึ่งสุริยุปราคาบางส่วนครั้งนี้จะเกิดนานที่สุดในภาคเหนือตอนบน โดยจะถูกบดบังมากที่สุดถึงร้อยละ 62.3 ของพื้นที่ดวงอาทิตย์ ส่วนจังหวัดเชียงใหม่จะเกิดขึ้นเวลา 17.53 น. และบดบังมากที่สุดถึงร้อยละ 57 ของพื้นที่ดวงอาทิตย์เวลา 18.44 น.