ช่วงกลางสัปดาห์ที่ผ่านมามีคิว ฝ่าไอแดดไปย่านรังสิต คลอง 5 ตามคำเชิญของ บมจ.วีนีไทย ในฐานะผู้สนับสนุนทุนการวิจัยเพื่อไปชม บ้านชีวาทิตย์ ผลงานของ ศ.ดร.สุนทร บุญญาธิการ จากคณะสถาปัตย์ จุฬาฯ ต้นตำรับ บ้านประหยัดพลังงาน

ว่ากันว่าบ้านหลังนี้มีดีจนน่าทึ่ง เพราะนอกจากเซฟการใช้พลังงานยังสามารถ อยู่อาศัยได้โดยไม่ต้องพึ่งพาการไฟฟ้า และน้ำประปาเป็นเวลานาน 3 วันเต็มแล้ว

แวบแรกที่เห็นรู้สึกได้ทันทีว่าตัวบ้าน มีรูปทรงแปลกตากว่าบ้านทุกหลังเท่าที่เคย ได้พบเห็นมา จุดแรกคือ หลังคา ที่มีองศาความลาดเอียงมากกว่าบ้านทั่วไป และชายคาบ้านที่ยื่นยาวออกมามากกว่าปกติ

แถมในบริเวณใกล้เคียงกันยังมีสิ่งปลูกสร้างเป็นรูปทรงกลม หน้าตาแปลกๆ คล้ายๆ ลูกกอล์ฟที่มีทางเดินเชื่อมมายังบ้านชีวาทิตย์ ซึ่งมารู้ภายหลังว่าเป็น บ้านทรงกลม Eco Sphere นวัตกรรมบ้านประหยัดพลังงานอีกรูปแบบหนึ่งของ ดร.สุนทร สำหรับใช้ปลูกสร้างบนที่ดินที่มีเนื้อที่จำกัด

เท้าความถึงประวัติบ้านหลังนี้ นับเป็นผลงานหลังที่ 4 ของสถาปนิกดีกรีด็อกเตอร์ ซึ่งได้แรงบันดาลใจมาจากการเห็น ต้นมะม่วงที่ปลูกไว้สามารถเติบโตออกผล ให้เก็บกินได้เองโดยที่ไม่ได้ดูแลมากมาย วันหนึ่งจึงปิ๊งไอเดียสร้างบ้านชีวาทิตย์ขึ้น แตกต่างจาก 3 หลังแรกตรงที่สามารถ ผลิตพลังงาน ไว้ใช้ได้เอง

บ้านชีวาทิตย์ถูกสร้างขึ้นเมื่อประมาณ 3 ปีที่ผ่านมา เป็นบ้านเดี่ยว 2 ชั้น บนเนื้อที่ 200 ตารางวา พื้นที่ใช้สอยรวม 145 ตารางเมตร เบ็ดเสร็จใช้งบประมาณ 5 ล้านบาท แยกเป็นงบฯก่อสร้างบ้าน 2.4 ล้านบาท แผงโซลาร์เซลล์ 1.4 ล้านบาท สระว่ายน้ำ 7 แสนบาท และเฟอร์นิเจอร์ของตกแต่ง 5 แสนบาท

โดยแผงโซลาร์เซลล์ที่ติดตั้งมีขนาด 63 ตารางเมตร ผลิตกระแสไฟฟ้าได้ 22 กิโลวัตต์ต่อวัน (22 หน่วย) ซึ่งไม่เพียงพอกับปริมาณการใช้ไฟฟ้าในแต่ละวันแน่ๆ

เพราะตามหลักบ้านที่มีพื้นที่ใช้สอยขนาดนี้ ถ้าคำนวณคร่าวๆ ต้องใช้แผงโซลาร์เซลล์ที่มีขนาดใหญ่กว่า 17 เท่า หรือคำนวณเป็นงบฯลงทุนประมาณ 25 ล้านบาท ซึ่งไม่คุ้มค่า

แต่ความลับของบ้านชีวาทิตย์คือเป็นบ้านที่ใช้พลังงานน้อยกว่าปกติซึ่งมาจาก 1) ระบบผนังที่ไม่ได้ก่อด้วยอิฐมอญหรือ อิฐมวลเบา แต่ใช้ผนังโฟมพิเศษ EIPS ที่มีคุณสมบัติเป็นฉนวนกันความร้อนและ กักเก็บความเย็น 2) กรอบประตูหน้าต่างผลิตจาก ยูพีวีซี (ไวนิล) และกระจก ลามิเนตหนา 3 ชั้น ซึ่งป้องกันเสียงและอากาศเข้าออกได้ดีกว่าประตูหน้าต่างไม้หรืออะลูมิเนียม 3) ออกแบบชายคาบ้านยาวถึง 8 เมตร เพื่อไม่ให้แสงแดดส่องมาถึงกระจก และ 4) บุฉนวนไมโครไฟเบอร์ ใต้หลังคาความหนา 12 นิ้ว

ผลที่ออกมาถือว่าน่าทึ่ง ! เพราะบ้านหลังนี้มีค่าการถ่ายเทพลังงานความร้อน เข้าสู่ตัวบ้านเพียง 3 วัตต์ต่อตารางเมตร จากปกติที่มีการกำหนดค่ามาตรฐานสูงสุดไว้ไม่เกิน 45 วัตต์ต่อตารางเมตร เพราะฉะนั้นใครที่อยู่ในบ้านหลังนี้ก็จะรู้สึกสบายๆ เพราะมีอุณหภูมิต่ำกว่าข้างนอกถึง 7 องศาเซลเซียส

แน่นอนว่าผลที่ตามมาคือแอร์ทำงานน้อยลง เพราะบ้านทั้งหลังติดตั้งแอร์ ขนาดไม่ถึง 1 ตัน จากปกติต้องใช้ประมาณ 10 ตัน

ที่ซับซ้อนแต่ก็น่าทึ่งขึ้นไปอีกคือ บ้านชีวาทิตย์สามารถผลิตและรีไซเคิล น้ำสะสมไว้ใช้งานในบ้านได้ ซึ่งมาจาก 3 ส่วนคือ 1) น้ำฝน 2) น้ำค้างที่เกิดขึ้นในตอนเช้า และ 3) น้ำจากเครื่องปรับอากาศและที่ใช้งานในบ้านมารีไซเคิลใช้งานใหม่ การันตีจากเจ้าของบ้านว่าอยู่ในระดับที่สามารถดื่มได้ !

ส่วนระบบไฟฟ้าของบ้านหลังนี้ใช้มิเตอร์ไฟ 2 ตัว ตัวแรกเป็นระบบไฟปกติ ตัวที่สองเป็นระบบใหม่แบบ ทีโอยู คือในช่วงวันจันทร์-เสาร์ ตั้งแต่เวลา 09.00-22.00 น. เป็นช่วงพีกต้องจ่ายค่าไฟต่อหน่วย แพงกว่าปกติประมาณ 1.5 เท่า

ดังนั้นในช่วง 9 โมงเช้าถึง 4 ทุ่มของ ทุกวันบ้านหลังนี้จะใช้ไฟฟ้าจากพลังงานโซลาร์เซลล์ แต่หลังจาก 4 ทุ่มถึงก่อน 9 โมงเช้า จะใช้ไฟจากการไฟฟ้าซึ่งมีราคาถูก และนำไฟฟ้าที่เหลือขายคืนให้กับการไฟฟ้า

เป็นบ้านประหยัดพลังงานที่อยู่เย็นแล้วยังสบายกระเป๋าอีกด้วย หน้า 10