นับเป็นคดีแรกในประวัติศาสตร์ ที่ศาลปกครองนำมาตรา 64 แห่งพ.ร.บ.จัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาความปกครอง พ.ศ.2542 มาออกคำสั่งปรับเงินในคดีที่เป็นการละเมิดอำนาจศาล

โดยศาลปกครองกลาง ได้อ่านคำสั่งในคดีดำที่ ล.1/2551 เมื่อวันที่ 7 ก.ค.ที่ผ่านมา กรณีนายไชยา สะสมทรัพย์ รมว.สาธารณสุข ให้สัมภาษณ์วิจารณ์ละเมิดอำนาจศาล ที่ห้องพิจารณาคดีที่ 2 ชั้น 31 อาคารสาทร ทาวเวอร์

สืบเนื่องจากคดีพิพาทที่ น.พ.วิชัย โชควิวัฒน อดีตประธานคณะกรรมการองค์การเภสัชกรรม (บอร์ด อภ.) กับพวกรวม 5 คน ยื่นฟ้องคณะรัฐมนตรี และนายไชยา มีคำสั่งย้ายบอร์ด อภ. อย่างไม่เป็นธรรมต่อศาลปกครองกลาง ขอให้ไต่สวนฉุกเฉิน และศาลปกครองกลางมีคำสั่งคุ้มครองฉุกเฉินชั่วคราว จนกว่าจะมีคำสั่งเป็นอย่างอื่น

ต่อมานายไชยา ให้สัมภาษณ์สื่อมวลชนเกี่ยวกับผลคดีดังกล่าวและมีการตีพิมพ์ลงในหนังสือพิมพ์ 3 ฉบับ เมื่อวันที่ 27 มิ.ย.ที่ผ่านมา

ศาลปกครองกลางจึงมีหมายเรียกผู้ถูกกล่าวหาทั้ง 4 ได้แก่ นายไชยา และบรรณาธิการหนังสือพิมพ์ 3 ฉบับ ที่นำเสนอข่าวดังกล่าวมาให้ถ้อยคำต่อศาล เมื่อวันพุธที่ 2 ก.ค.ที่ผ่านมา

ศาลระบุว่า นายไชยาให้ถ้อยคำว่า ไม่มีเจตนาก้าวล่วงไปวิพากษ์วิจารณ์การใช้ดุลพินิจของศาลแต่อย่างใด การให้สัมภาษณ์ตามที่หนังสือพิมพ์ลงพิมพ์นั้น นายไชยาเข้าใจว่าเป็นการให้สัมภาษณ์เมื่อวันที่ 26 มิ.ย.2551 ที่กระทรวงสาธารณสุข โดยก่อนจะเดินทางไป จ.พระนครศรีอยุธยา ได้มีผู้สื่อข่าว 2 คนมาขอสัมภาษณ์ จากนั้นจึงเดินทางไปเป็นประธานในพิธีทำลายยาเสพติด ซึ่งมีผู้สื่อข่าวมารอสัมภาษณ์เกี่ยวกับการทำลายยาเสพติด จากนั้นผู้สื่อข่าวได้สัมภาษณ์กรณีศาลปกครองมีคำสั่งคุ้มครองชั่วคราวคณะกรรมการองค์การเภสัชกรรม นายไชยาจึงให้สัมภาษณ์โดยชี้แจงว่า จะยื่นอุทธรณ์ต่อศาลปกครองสูงสุด เนื่องจากเจ้าหน้าที่กระทรวงได้ชี้แจงให้ทราบว่าในคำสั่งของศาลที่มีไปถึง ได้แจ้งสิทธิในการยื่นอุทธรณ์ต่อศาลปกครองสูงสุดไว้

และเมื่อเกิดกรณีขึ้น โดยศาลมีหมายเรียกมาให้ถ้อยคำกรณีละเมิดอำนาจศาล นายไชยาจึงสั่งให้เจ้าหน้าที่ไปขอเทปการให้สัมภาษณ์จากสถานีโทรทัศน์กองทัพบกช่อง 5 มาฟัง ไม่พบว่ามีถ้อยคำการให้สัมภาษณ์ดังกล่าวลงตีพิมพ์ในหนังสือพิมพ์แต่อย่างใด

แต่ถ้อยคำที่ปรากฏในหนังสือพิมพ์ 3 ฉบับนั้น นายไชยายอมรับว่าได้พูดถ้อยคำดังกล่าวจริง

โดยในประเด็นแรก ถ้อยคำที่ว่า ศาลปกครองชุดนี้ได้รับการแต่งตั้งมาจากข้าราชการประจำ นักปกครอง และครูต่างๆ ไม่มีใครเป็นผู้พิพากษานั้น นายไชยาไม่ได้มีเจตนาจะดูหมิ่นศาลหรือละเมิดอำนาจศาล แต่มีความตั้งใจจะอธิบายให้ผู้สื่อข่าวทราบว่าองค์ประกอบของผู้พิพากษาในศาลปกครอง ประกอบด้วยบุคคลที่มาจากหน่วยงานต่างๆ มาเป็นผู้พิพากษา

ส่วนถ้อยคำที่ว่า การตัดสินคดีพิจารณาแต่เฉพาะด้านการปกครองเท่านั้น ไม่ได้พิจารณาถึงด้านกฎหมาย นั้น หมายความว่าคดีนี้ศาลมีคำสั่งคุ้มครองชั่วคราวเท่านั้น ยังมิได้พิจารณาในประเด็นข้อกฎหมาย จนกระทั่งมีคำพิพากษา และคดียังสามารถยื่นอุทธรณ์คำสั่งคุ้มครองชั่วคราวต่อศาลต่อไปได้

หากถ้อยคำดังกล่าวเป็นการล่วงละเมิดศาล นายไชยาขอเรียนต่อศาลว่า ไม่ได้มีเจตนาละเมิดอำนาจศาล มีความเคารพและให้ความเชื่อถือแก่กระบวนการยุติธรรมมาตลอด ไม่เคยมีความคิดก้าวล่วงเข้าไปในการพิจารณาของศาล โดยเฉพาะอย่างยิ่งศาลปกครอง นายไชยาให้ความชื่นชมมาตลอด และยังแนะนำให้บุคคลที่ได้รับความเดือดร้อนมายื่นฟ้องเป็นคดีต่อศาลปกครองตลอดมา

โดยเฉพาะถ้าเปรียบเทียบกับกรณีที่นายไชยา ถูกคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) มีความเห็นพ้นจากตำแหน่งไปแล้ว เนื่องจากไม่ได้ยื่นบัญชีทรัพย์สิน นายไชยาควรมีความเห็นต่อป.ป.ช.มากกว่าการดำเนินคดีของศาลปกครอง เพราะถือเป็นเรื่องเฉพาะตัวโดยตรง กรณีพ้นจากตำแหน่งรมว.สาธารณสุข

ส่วนคำวินิจฉัยของศาลกรณีปลดคณะกรรมการองค์การเภสัชกรรมนั้น เป็นเพียงการปฏิบัติหน้าที่ราชการโดยทั่วไป ไม่มีผลประโยชน์เข้ามาเกี่ยวข้อง หากถ้อยคำดังกล่าวปรากฏในหนังสือพิมพ์ทั้ง 3 ฉบับ เป็นการล่วงละเมิดอำนาจศาล นายไชยาก็ขอประทานอภัยต่อศาล และขอความกรุณาจากศาลด้วย

ส่วนหนังสือพิมพ์ทั้ง 3 ฉบับ ให้ถ้อยคำต่อศาลสอดคล้องกัน ว่าได้ตีพิมพ์ถ้อยคำดังกล่าวจริง โดยเป็นถ้อยคำที่นายไชยาเป็นผู้ให้สัมภาษณ์ ทั้งที่สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข และที่ จ.พระนครศรีอยุธยา และโดยทั่วไป ข้อความข่าวที่ลงในหนังสือพิมพ์ในเครื่องหมายแสดงคำพูด แสดงความหมายถึงถ้อยคำของผู้ถูกกล่าวอ้างว่าเป็นถ้อยคำของผู้พูดโดยตรง

คดีมีประเด็นที่ต้องวินิจฉัยว่า นายไชยามีการกระทำเข้าข่ายละเมิดอำนาจศาลหรือไม่ ศาลปกครองกลางพิเคราะห์แล้วเห็นว่า ตามมาตรา 65 แห่งพ.ร.บ.จัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาความปกครอง พ.ศ.2542 บัญญัติว่า ผู้ใดวิจารณ์การพิจารณาหรือการพิพากษาคดีของศาลปกครองโดยสุจริตด้วยวิธีการทางวิชาการ ผู้นั้นไม่มีความผิดฐานละเมิดอำนาจศาล ดูหมิ่นศาลหรือตุลาการ

บทบัญญัติดังกล่าวแสดงให้เห็นว่าประชาชนทั่วไป มีสิทธิที่จะแสดงความคิดเห็นหรือวิจารณ์การพิจารณาคดี หรือพิพากษาคดีของศาลปกครองได้ แต่จะต้องกระทำโดยสุจริต ด้วยวิธีทางวิชาการเท่านั้น

หากบุคคลแสดงความเห็นหรือวิจารณ์การพิจารณาคดีหรือการพิพากษาโดยไม่สุจริต และไม่ใช่วิธีการทางวิชาการแล้ว ย่อมถือว่าเป็นการละเมิดอำนาจศาลปกครอง ดูหมิ่นศาลหรือตุลาการศาลปกครอง แล้วแต่กรณี จะต้องได้รับโทษที่บัญญัติไว้ในมาตรา 64 วรรคหนึ่ง แห่งพ.ร.บ.จัดตั้งศาลปกครองฯ

ดังนั้น เมื่อปรากฏว่าหนังสือพิมพ์ทั้ง 3 ฉบับได้ให้ถ้อยคำยืนยันตรงกันว่า นายไชยาได้กล่าวข้อความดังกล่าวจริง อีกทั้งนายไชยาได้ยอมรับต่อศาลว่าได้กล่าวข้อความดังกล่าว ศาลจึงเห็นว่า คำกล่าวของนายไชยา เป็นการกล่าวหาการพิจารณาคดีของศาลปกครองว่ามิได้พิจารณาข้อกฎหมาย ซึ่งขณะที่นายไชยากล่าวข้อความดังกล่าวดำรงตำแหน่ง รมว.สาธารณสุข มีอำนาจหน้าที่บริหารราชการแผ่นดินเกี่ยวกับสาธารณสุข การกล่าวหรือการกระทำใดๆ ย่อมอยู่ในความสนใจของประชาชนทั่วไป

อีกทั้งนายไชยายังมีหน้าที่ให้การควบคุม ดูแลการปฏิบัติราชการของข้าราชการและลูกจ้างในกระทรวงให้เป็นไปตามระเบียบและกฎหมาย นายไชยาจึงต้องเป็นแบบอย่างในการปฏิบัติราชการของข้าราชการและลูกจ้างทั้งปวงในกระทรวง

การกระทำของนายไชยา แม้จะไม่ใช่การแถลงข่าวหรือการประชาสัมพันธ์ทั่วไปก็ตาม แต่การกล่าวข้อความดังกล่าวในที่สาธารณะ ซึ่งมีบุคคลอื่นอยู่ด้วย บุคคลเหล่านั้นย่อมได้ยินคำกล่าวของนายไชยา ซึ่งโดยฐานะตำแหน่งของนายไชยา ย่อมทำให้บุคคลที่ได้ยินคำกล่าวดังกล่าว อาจมีความเชื่อว่าคำกล่าวของนายไชยาเป็นความจริง อันทำให้เกิดการดูหมิ่นเหยียดหยามการพิจารณาคดีหรือการพิพากษาคดีของศาลปกครองได้

อีกทั้งการกล่าวข้อความดังกล่าวมิได้ให้เหตุผลทางวิชาการแต่อย่างใด

การกระทำดังกล่าวของนายไชยา จึงมิใช่เป็นการแสดงความเห็นหรือวิจารณ์การพิจารณาคดีของศาลปกครองโดยสุจริต ด้วยวิธีการทางวิชาการ จึงเป็นการกระทำเข้าข่ายละเมิดอำนาจศาลตามมาตรา 65 แห่งพ.ร.บ.ดังกล่าว สมควรลงโทษปรับนายไชยา ในอัตราโทษสูงสุด ตามมาตรา 64 วรรคหนึ่ง (3) แห่งพ.ร.บ.ดังกล่าว คือให้ปรับเป็นเงิน 50,000 บาท

แต่เนื่องจากนายไชยาได้สำนึกในการกระทำผิดดังกล่าว และได้กล่าวขออภัยต่อศาลแล้ว จึงสมควรลดหย่อนโทษให้ลดค่าปรับลงกึ่งหนึ่ง คงปรับจำนวน 25,000 บาท

ศาลจึงมีคำสั่งปรับนายไชยาเป็นเงิน 25,000 บาท หากไม่ยอมชำระค่าปรับ ให้ดำเนินการตามมาตรา 29 วรรคหนึ่ง และมาตรา 30 แห่งประมวลกฎหมายอาญา และให้สำนักงานศาลปกครองดำเนินการตามคำสั่งนี้

ทั้งนี้ ในส่วนของหนังสือพิมพ์ ศาลปกครองกลางจึงมีคำสั่งตำหนิหนังสือพิมพ์ทั้ง 3 ฉบับ เป็นลายลักษณ์อักษรตามมาตรา 64 วรรคหนึ่ง (1) แห่งพ.ร.บ.จัดตั้งศาลปกครองฯ

หน้า 6